Basbakan Recep Tayyip Erdogan'in, son olarak yurtdisi ziyaretleri sirasinda ve sonrasinda yeniden gündeme getirdigi idam vurgusu hukukçularin ve insan haklari savunucularinin tepkisini çekti. Avrupa'da olmasa da, ABD, Çin, Rusya ve Japonya'da idamin oldugunu belirten Erdogan, "Siyasi suçlarla ilgili olarak degil ama terör ve ölüme sebebiyet verme kapsaminda idami tartismak elbette mümkün olabilir" diye konusmustu. Basbakan'in bu sözlerini Evrensel'e degerlendiren insan haklari savunuculari ve hukukçular, çagdas demokrasilerde böyle bir yaklasimin savunulamayacagini vurguladi.
PEKDAS: SINIRI NEREDE ÇIZILECEK?
Görüslerine bavsurdugumuz Izmir Barosu Baskani Sema Pekdas, "Idam cezasinin çagdas hukuk devletinde yeri yoktur. Dünya ceza hukuku bir deger yaratmistir. Idam cezasi uygulandiktan sonra bunun geri dönüsü yoktur. Geri dönüsü olmamasi sebebiyle uzun yillar yapilan tartismalar sonucu kaldirilmistir. Dünyada da kaldiriliyor" dedi. Cezanin sadece öç alma duygusuyla verilemeyecegini belirten Pekdas, idam cezasinin kaldirilmasinin adil yargilanma hakki için yaratilmis bir deger oldugunu dile getirerek, "Simdi bunu geriye götürecek tartismalar dogru degil. Bazi seyler tartismaya açilamaz, halkoyuna da sunamazsiniz. Hukuk devletinde yapilmasi gereken bir tartisma degil bu" dedi.
Idam cezasinin Türkiye'de hep siyasi suçlarda uygulandigini hatirlatan Izmir Barosu Baskani, söyle devam etti: "Basbakan, 'Siyasi degil terör suçlarinda uygulanacak' diyor. Ne kadari siyasi ne kadari terör, bunun siniri nerede çizilecek? Siyasi görüslerini açiklayanlara da terörist deniliyor bu ülkede."
YANGINA KÖRÜKLE GIDIYOR
Prof. Dr. Gençay Gürsoy ise, "ölümün ucuzladigi, kin nefret söylemlerinin arttigi, açlik grevlerinin kritik bir durumda oldugu bu dönemde basbakanin idami gündeme getirmesi yangina körükle gitmektir" dedi. Basbakanin bazi hesaplarinin oldugunu kaydeden Gürsoy, "Basbakan seçime giden yolda oy devsirmeye çalisiyor. Idamin uygulandigi ülkelerden bahsediyor" seklinde konustu.
HUKUKSAL DAYANAGI YOKTUR
Basbakanin yürüttügü idam tartismasini dogru bulmadigini belirten Diyarbakir Baro Baskani Tahir Elçi, idam cezasina dünyanin neresinde olursa olsun kesin bir sekilde karsi olduklarini ifade etti. Idam cezasinin Türkiye'de yillarca uygulandigini ve daha sonra da tamamen kaldirildiginin altini çizen Elçi, "Tarafi oldugumuz uluslararasi sözlesmelerde de hem savas halinde hem de baris zamaninda idam yasaklanmistir. Basbakan bunlari biliyor, en azindan bilmesi gerekiyor. Dolayisiyla basbakanin yürüttügü idam tartismasinin hiçbir hukuksal dayanagi yoktur" dedi. Bu tartismanin iç siyasete yönelik bir mülahaza oldugunu belirten Elçi, "Sanirim basbakan yaklasan seçimleri gözetiyor. Ancak giderek tansiyonun yükseldigi bir ortamda basbakanin idamdan bahsetmesi sosyal barisa zarar veren bir durumdadir" diye konustu.
NEFRET SÖYLEMLERI
Prof. Dr. Mehmet Bekaroglu da, Basbakan'in idam söylemleri için, "Amaci idami geri getirmek degil muhafazakar milliyetçi kesimlerden Cumhurbaskanligi seçimlerinde oy alabilmektir" dedi. Erdogan'in nefret söylemleriyle siyasi çikislarda bulundugunu ifade eden Bekaroglu, idamin getirilecegini düsünmedigini söyledi.
MAZLUMDER: AMAÇ HUKUKI DEGIL POLITIK
MAZLUMDER Genel Baskani Faruk Ünsal da, bu konuyu Basbakan'in simdi gündemlestirmesinin hukuki degil, politik bir amaci oldugunu dile getirdi. Faruk Ünsal, "Bu tartisma dogrudan Kürt sorunu ile ilgilidir" dedi. Basbakanin Kürt sorununun çözümünü yeniden bu konsepte çektigini belirten Ünsal, "Kürt sorununu adil bir sekilde çözmek yerine halki idamla tehdit etmesi topu taca atmaktan baska bir sey degildir" seklinde konustu.
IHD: TEHLIKELI BIR YAKLASIM
Idam cezasinin bu ülkede nasil bir travma yarattigini da yeniden hatirlatmak gerektigini vurgulayan IHD Genel Baskani Öztürk Türkdogan, "Ölüm cezasi hiçbir iktidar için hak degil" dedi. "Basbakan terör suçlari kapsaminda diye bir ifade kullaniyor. Bu sübjektif ve tehlikeli bir yaklasimdir. Uluslararasi hukukta da terör tanimi yapilmis degil, sadece belli fiiller için tanim yapilmis ve onun cezasi da idam degil" diye konusan Türkdogan, Türkiye'nin kendi mevzuatindan idam cezasini çikardigini söyledi. "Bu AB defterini de tamamen kapatmaktir" diyen Türkdogan, Türkiye'de idam cezasinin geri gelemeyecegini söyledi.
BIRDAL: BASBAKAN MANIPLE EDIYOR
IHD Eski Genel Baskani Akin Birdal da, demokrasinin haklar ve özgürlükler rejimi oldugunu, bu haklarin basinda da yasama hakkinin geldigini söyledi. Birdal, "Idam, Türkiye'nin taraf oldugu uluslararasi anlasmalara da aykiridir. Açikça Basbakan gündemi maniple etmeye ve Kürt sorununun çözümünü elinde koz olarak tutmaya çalisiyor" diye konustu.
SERTEL: KABUL EDILEMEZ
Idam kararina taraf olmanin mümkün olmadigini dile getiren Türkiye Gazeteciler Federasyonu (TGF) Baskani Atilla Sertel ise, "Insanin insani öldürmesi kabul edilemez. Ölüm cezasinin tekrar konulmasini hukuk sistemi açisindan saglikli bulmuyorum. Idam cezasini savunmak devlet adamligina yakismiyor. Türkiye'yi geri götürmek, ortaçag anlayisina tekrar teslim etmektir bu" diye konustu. (Evrensel HABER MERKEZI)