Gelelim asil meseleye... Seçimlere... 7 Ekim pazar günü Venezuela halki sandik basina gidecek ve 13 yildir iktidarda olan Hugo Chávez'in "Bolivarci devrimi"ni mi yoksa geleneksel Venezuela merkez sagini mi destekleyecegine bir kez daha karar verecek. Ilk defa 1998 yilinda seçilen, 1999'da devlet baskanligi koltuguna oturan ve 13 yilda yerel seçimler de dahil çok sayida zafer kazanan Chávez, kendinden emin.
"7 Ekimde kazanmayi degil, her zaman gizli emelleri olan radikal sagi tamamen nakavt etmeyi planliyoruz" diyor Chávez: "Kazanmak degil çok iyi kazanmak zorundayiz"
Emekçi bir aileden gelen, Karayipli melez hatlariyla "tam bir Venezuelali", Eski Asker Kumandan Chávez, yoksullarin oyuyla iktidara geldiginde sadece kendi ülkesini degil, tüm Latin Amerika'yi etkiledi; Venezuela petrolü ile arka bahçesinin politik kontrolünü kaybetme korkusu yasayan ABD'yi sarsti. Hakkinda yapilan tüm karalama kampanyalari, "terörizm, diktatörlük" propagandalari bosa çikti. Anayasa referandumunu da girdigi ikinci baskanlik seçimini de büyük halk destegi ile kazandi. 2002 yilinda sandikla iktidarini geri alamayacagini anlayan Venezuela burjuvazisinin 2 günlük darbe girisimini Chávez'in askerleri degil baskent Avila daginin eteklerindeki yoksul mahallelerden Caracas'in merkezine dökülen Venezuela halki püskürttü.
Dosyamizin dünkü bölümünde yer verdigimiz Sanayi Isçisi Mario'nun da dedigi gibi "Venezuela isçileri sinif düsmanini asil olarak 2002 yilinda tanidi". Çünkü darbe hükümetinin 2 günlük devlet baskani Venezuela isveren sendikasinin lideriydi.
Chávez de de asil politik çizgisini darbenin ardindan belirledi; önce antiemperyalist oldugunu açikladi, 2004 yilinda ise "sosyalist" oldugunu ve ülkeye sosyalizmi getirecegini.
HALK GELECEGINI TARTISIYOR
Chávez'in "21. Yüzyil Sosyalizmi" tanimi tartismali. Bir yandan isçi iktidarina dayanan bilimsel sosyalizmi inkar eden çizgisiyle kitlelerin sosyalizme dair algisini bozarken diger yandan ülkede isçilerin, emekçilerin ve devrimci örgütlerin örgütlenmesi için de büyük bir alan açti Chávez.
Mahallelerden fabrikalara kadar ulasan misyon" sistemiyle tüm halkin, ülkenin örgütlenmesinde bir görev sahibi olma asamasina geldigi, lise ögrencilerinden ev kadinlarina herkesin "politika, devrim, sinif, sosyalizm, bolivarizm, antiemperyalizm, antineoliberalizm" tartistigi bir ortam yaratti. Bu ortamin meyvelerini yeni iktidar döneminde vermesi ihtimal.
Çok sayida devletlestirilen fabrika ve sirkete ragmen özel sektörün ve büyük patronlarin egemenliginin devam ettigi ülkede sosyalist üretimden söz edilemese de basta yoksullar olmak üzere herkesin "Sosyalizm nasil gelecek? Nasil gelmeli? Neler yapmaliyiz?" diye tartistigi bir süreç yasaniyor Venezuela'da.
Iste bu tartisma Chávez 4. kez devlet baskanligi seçimini kazanir ve 2013-2019 yillari arasindaki iktidarini da garantilerse alevlenme potansiyeli tasiyor. Çünkü elbet gün gelecek Venezuela halki yillardir yürüttügü bu politik, ideolojik tartismalari bir karara baglayacak.
DÖRDÜNCÜ ZAFER GELIRSE
Latin Amerika emekçilerinin büyük umutlarla iktidar yaptigi diger ülkelerin "ilerici" hükümetleri bugün halkin karsisinda birer engel konumuna düstüler. Yolunu simdilik degistirmeyenlerden biri Chávez oldu. Ancak yaptigimiz röportajlar ortaya koyuyor ki Chávez'i destekleyenler dahi sistemin eksikliklerini görüyor, daha iyisini istiyor. Bu arada Chávez iktidarindan öncesini yasamamis, "devrim süreci"nde dogup büyümüs, iyi de politika yapan yeni bir gençlik de yetisiyor.
Chávez daha kaç kere aday olabilir? Chávez olmasa da "Bolivarci süreç" devam eder mi? Isçi ve emekçiler daha fazlasini talep ettiginde ne yapacak? Kendi açtigi "devrim" yolunda örgütlenerek ilerleyen Venezuelali emekçiler Chávezle mi yürüyecek, yoksa Chávez'i "nakavt ederek" mi yürümek zorunda kalacak?
Pazar günü baslayacak olan 2013-2019 iktidar süreci, sadece neoliberal Venezuela saginin büyük yenilgisinin tescili degil, Chávez'in 4. ve belki de en ilginç zaferi olmaya da aday görünüyor. Karari Venezuelali emekçiler verecek...
SEÇIM KAMPANYASI YÜRÜTMÜYORUZ, ÜLKENIN GELECEGINI TARTISIYORUZ
Sergio Rodriguez, Chávez Hükümetinin Çevre Bakani Yardimcisi. Caracas'ta Venezuela'nin ekonomik gelisimi ve dünyada degisen ekonomik dengeler üzerine verdigi bir konferans sirasinda çok kisa da olsa görüsme firsati buluyoruz.
Seçimler için 7 baskan adayi oludgunu ancak bunlardan ikisinin öne çiktigini söyleyerek basliyor Rodriguez, "Devrimin adayi Hugo Rafael Chávez Frías ve neoliberal muhalefetin adayi Henrique Capriles Radonski. Bize göre, devrimden beri yürüttügümüz sosyal politikalara büyük destek var. Politikalarimiz halk arasinda yüzde 80 oraninda genel destek görüyor ve yüzde 58 ile yüzde 62 arasinda ise kesin bir destek var. 13 yildir hükümetteyiz ve ülkede hükümetlerin bu derece destek gördügü baska bir dönem olmadi" diyor.
BU SEÇIM BASKA SEÇIM
Bakan Yardimcisi Rodriguez, diger tüm ülkelerden farkli bir seçim süreci geçirdiklerini söylüyor.
"Bir ürünü pazarlar gibi afislere yazilmis propaganda cümleleriyle yürütmüyoruz" diyor seçim kampanyasini ve söyle özetliyor süreci: "Halkimizla birlikte hükümetimizin gelecek planini birlikte insaa ettigimiz bir süreç yürütüyoruz. Yani halk bu isin disinda degil, kurucu güç, hükümetin önümüzdeki 6 yilinin programini kendisi olusturuyor. Devlet baskani, politik çizgisini ve tarihi hedeflerimizi ortaya koydu. Seçim kampan-yasi hükümet planinin paylasilmasi ve halkin ihtiyaçlarina göre sekillenmesi merkezinde sürüyor"
Hugo Chávez'in kazanacagi konusunda da bir süphesi yok Rodriguez'in: "Zafere kesin gözüyle bakiyoruz. Anketler yüzde 58-60 arasi oyla Chávez'in kazanacagini söylüyor. Kamuoyu Chávez'in iktidarina devam etmesini istiyor. Bu yüzden Venezuela Birlesik Sosyalist Partisi (PSUV) ve Büyük Yurtsever Cephe olarak tüm bu halk desteginin sandiklara, oylara yansimasi için örgütleniyoruz."
HUGO CHÁVEZ: ÜLKENIN KALBI
"Corazón de mi patria / Ülkemin kalbi" sloganiyla seçim kampanyasini yürüten Hugo Chávez, devlet baskanligi seçimlerine içinde 30 bini askin ulusal ve yerel siyasi örgüt ve kitle örgütlerinin bulundugu "Büyük Yurtsever Cephe"nin adayi olarak giriyor. Bu örgütlerin en büyügü kuskusuz kendi partisi Venezuela Birlesik Sosyalist Partisi (PSUV) Ancak Chávez'i destekleyenler arasinda "Hip Hop" örgütlerinden "Yeni Sirk Hareketi"ne kadar çok farkli çevreler de var. Chávez'in 2013-2019 Hükümet Programi ise gerçeklestirilecek "hedefler"den olusuyor. Bu hedefler özetle söyle:
* Venezuela'nin kesin bagimsizligini saglamak
* 21. yüzyil sosyalizminin insasina devam etmek
* Venezuela'yi bir ekonomik güce dönüstürmek, emperyalist güçler karsisinda çok kutuplu bir dünyanin olusmasina katkida bulunmaya devam etmek
* Su kaynaklarini ve dogayi koruyarak gezegenin kurtulusuna katki saglamak.
CAPRILES RADONSKI: BIR YOL VAR
CHAVEZ'in en güçlü rakibi ise Miranda Eyaleti eski valisi 40 yasindaki genç Avukat Henrique Capriles Radonski.
Slogani "Hay un camino/Bir yol var"
En pahali özel okullarda okuyan Radonski ülkenin en zengin ailelerinden birine mensup. Capriles Radonski ailesi, büyük gida sirketlerine, sinema salonu zincirine ve bir medya imparatorluguna sahip. Bu yüzden Radonski'ye sik sik "burjuva çocugu" diye sesleniyor Chávez. Zengin olmasina zengin, ancak orta siniflarin da destegini aliyor. Yaptigi seçim mitingleri o kadar da küçük sayilmaz. Öte yandan uluslararasi büyük medyanin da destegini almis durumda. Radonski, 2002 yilinda Chávez'e yönelik darbe girisiminin de aktörlerinden. O sirada Baruta Belediye Baskani olan Radonski, belediyenin sinirlari içinde bulunan Küba Konsoloslugunun elektrik ve suyunu kesmekle ve bizzat konsolosluga saldiranlar arasinda olmakla suçlaniyor. Sag kolu Juan Carlos Caldera'nin kim oldugu belirsiz bir "büyük patrondan" binlerce dolar alirken ve daha fazlasini talep ederken çekilmis videosunun ortaya çikmasi nedeniyle de zor günler yasiyor. Chávez'in "sosyal misyon"larini elestirmeyen, tam tersi onlari genisletecegini ileri süren Radonski'nin medyaya yansiyan ancak kendisinin reddettigi "gizli ajandasi"nda ise "Gida fiyatlarinda artis, ulasim ücretlerine zam ve özellestirme" bulunuyor.
BITTI