Hiç düsündünüz mü, neden "baba" denir arabesk sanatçilarina? Müslüm Gürses'in ölümüne kadar ben de düsünmemistim. Sonra eski sarkilarinin sözlerine göz gezdirince, eskiden seslendirdigi sarkilari dinleyince anladim...
Bir sarkisinin sözleri aynen söyle: "Hayatta bu ilk askim kaderle ilk oyunum/ Kirilmis bir dal gibi büküldü kaldi boynum/ Çok yalnizim ama çok nasil sey anlayamam/ Öldün mü hiç soran yok ben böyle yasayamam/ Dünyada sanki bir ben, birde bitmeyen çilem/ Gözyasi seli basmis hala dolmuyor neden"
"Damar" adiyla literatüre geçen sarkilara ses veren Müslüm Gürses'in sarkilarina dikkat ettiginizde, yasamin çilesinden, yalnizliktan dem vuran sarkilarla karsilasirsiniz. Bu aci ile örülmüs sarkilari seslendiren Gürses'in hayati ise seslendirdigi sarkilarin aksine, sifirdan yükselen, basarili olan, bir çok seveni bulunan bir insanin masali gibidir.
Fakir bir ailenin oglu olan Gürses, küçük yastan itibaren çalisan, terzi çirakligi, kunduracilik gibi islere yapan herhangi bir Anadolu çocugundan biridir. 1967'de Adana Aile Çay Bahçesi'nde düzenlenen yarismaya katilip birinci olmasi sonrasinda, Çukurova Radyosu'nda türküler seslendirmeye baslamasi, 1968 yilinda ilk 45'ligini yapmasiyla birçok gencin rüyalarini süsleyen bir hayata adim atar.
Bu Anadolu çocugunun sevenlerinde yarattigi etki, sosyologlarin inceledigi önemli bir sosyal konu olmustur. (Örnegin: Caner Isik ve Nuran Erol'ün kaleme aldigi "Arabeskin Anlam Dünyasi ve Müslüm Gürses Örnegi" 2002 Baglam Yayincilik) Çünkü, birçok sanatçinin seveni vardir, ama Müslüm Gürses'in sevenleri, acili sözlere ve onun acili sesine, kendini jiletleyerek daha aci katan özel bir kitledir. Daha sonralari bu kitle küsmüstür babasina. Çünkü Müslüm Gürses, 90'li yillarin basinda patlayan pop furyasiyla, degisime ayak uydurur gibi görünmüstür onlarin gözlerine.
Gürses'in 90'larin sonlarina dogru çikardigi albümlerle eski ilgiyi görememis, hatta lüks bir teknenin güvertesinde göründügü klibi hayranlarinin büyük tepkisini çekmistir.
Bu yillar, Gürses'in yeni bir hayran kitlesi kazandigi yillardir. Arabeske tukaka gözüyle bakan, daha yüksek gelir sahibi insanlar, Müslüm Gürses'in acili sesini kesfetmis, popüler sarkilari onun sesinden dinlemenin yeni hazzini kesfetmislerdir.
Müzik açisindan bakildiginda Müslüm Gürses, XX. yüzyilin ikinci yarisinda yasanan müzikteki arayislarin özetidir.
Modernlesmenin yarattigi, köyden kente göç etmis, ezilmis, varoslarda yasayan yeni insan tipinin duygularini anlatan Arabesk müzigi ile yola çikar Müslüm Gürses. Daha sonra arabesk müzigin ögeleri ile yeniden yapilanan 90'larin pop müzigine kendine has sesini ve yorumunu katar. Gürses'in, Teoma'nin "Paramparça" veya Bülent Ortaçgil'in "Sensiz Olmaz" sarkilarini seslendirisi, aslinda bu sarkilarin nasil ince bir arabesk duygusu tasidiginin göstergesidir. Bu açidan bakildiginda, Müslüm Gürses, Arabesk'in, en alttan en üst tabakaya kadar, yasadigimiz toplumun büyük bir kesiminin duygusu oldugunu bize gösteren bir sanatçidir.
Peki, neden "baba" denir arabesk sanatçilarina ve "baba" lakabini en çok hak edenlerden bir neden Müslüm Gürses'tir? Biraz düsünürsek aslinda cevap çok kolayca akla geliyor.
Müslüm Gürses, sesindeki eziklik, sözlerindeki isyan edisle milyonlarin dili oldugundan "baba"dir. Bu topraklarda kendini, öksüz, yetim hisseden insanlarin sesi olmustur.
Hem, halkin dillendiremedigi, içine attigi sessiz isyanina sahip çikan, çocuklarinin dertlerini seslendiren bir kisi "baba"dan baska kim olabilir ki?