Bes Kisiden Biri Issiz

Çünkü Virüs krizi döneminde  Dünyanin ve Türkiye’nin issizlik oranini açiklamasinin bile bir anlami kalmiyor.

Öte yandan Ocak verilerine göre;  Istihdam oraninda da bir düsme var. Bu da isin Kötü tarafi.

Aslinda Türkiye’ nin bir istihdam politikasi yok. Issizlige  el yordami ile çözüm aranmaya çalisiliyor. Bu nedenle deve misali her tarafi egridir .

Türkiye’nin yüzde 44 olarak açiklanan istihdam orani diger ülkelerle karsilastirirsak  düsük bir orandir. Ekonomik Isbirligi ve Kalkinma Örgütü’ne (OECD) 2018 istihdam raporuna  göre üye ülkelerde, çalisma yasi içindeki nüfus oranina göre ,istihdamin en düsük oldugu ülke Türkiye’dir.

2018 yilinda ; OECD genelinde istihdam orani ortalama yüzde 68,3 iken, G7 ülkelerinde yüzde 71,2, AB’de yüzde 68,5, Euro bölgesinde ise yüzde 67,2 ve Türkiye de 51.8 oranindadir. Istihdam orani düsük oldugu için  Insangücü potansiyelimizden  potansiyel verimi alamiyoruz demektir.

Bir baska sorun , Issiz sayisinda ortaya çikiyor. TÜIK’ ‘’ son 4 hafta içinde is arama kanallarindan en az birini kullanmis ve 2 hafta içinde isbasi yapabilecek durumda olan 15 ve daha yukari yastaki fertler issiz nüfusa dahildirler. 2014 yili öncesinde is arama kriterinde referans dönemi olarak “son 4 hafta” yerine “son 3 ay”  kullanilmaktaydi. ‘’

Dört hafta Avrupa için yeterli bir süre olabilir ve fakat Türkiye açisindan bir insana issiz demek için yeterli bir süre degildir. Zira genis ailelerin oldugu Türkiye de issizler çok acele etmiyor.  18 yasina yeni girenler de önce  yakin çevrelerden is aramaya basliyor.  Is arama kanallarina basvurmuyorlar. Dolayisiyla Türkiye ‘ye aile  yapisi ve gelenekleri de dikkate alarak , TÜIK’ in is aramadigi halde , is bulsa hemen çalisacak dedikleri 2 milyon 786 bin kisiyi de issiz saymak ve ayrica fiili isgücüne katmak gerekir. Bu durumda 2020 Ocak ayinda toplam issiz sayisi 7 milyon 148’e çikiyor. Issizlik orani da yüzde  20.77 oluyor. Türkiye de fiilen bes kiside bir kisi issizdir. Bu durumu günlük yasantimizdan zaten hissediyoruz.

Aslinda ILO’ Ulsular arasi Çalisma Örgütü’de issiz sayisi ve oranin dogru anlasilmasi için önerdigi issizlik tanimina göre ;

1. Is akdi sona erdiginden, ya da geçici olarak tatil edildiginden dolayi istihdama elverisli konuma giren, herhangi bir ise sahip olmayan ve ücretli bir is arayanlar,
2. Daha önce hiçbir zaman istihdam edilmemis olan ya da önceki statü durumu itibariyle bagimli olmayan, veya emekli edilmis ancak belirli bir dönem için çalismaya elverisli olan kisiler,
3. Belirli bir döneme nazaran gelecek bir tarihte yeni bir ise baslama konusunda anlasma yapmis olup da, halen bir ise sahip olamayan ve çalismaya elverisli olan kisiler,
4. Geçici ve belirsiz bir süreyle ve kendilerine herhangi bir ödeme yapilmadan tensikata tabi olan kisiler, issiz sayilmalidir. 

Özet olarak , eger bir istihdam politikamiz olacaksa , is yaratirken  bilmemiz gerekir ki Türkiye de 7 milyon insana is yaratmamiz gerekir.