Bu da mi bedava doktor hanim?

Istatistikleri bir daha hatirlatalim. Venezuela’da  neoliberal hükümetler döneminde, 1980’li ve 1990’li yillar boyunca sadece 50 yeni kamu saglik merkezi kurulmus. Chávez döneminde, 2003-2007 yillari arasinda ise 4 bin 659 adet 1. ve 2. basamak saglik kurulusu, tüm donanimi ile birlikte açilmis ve bu merkezlerin hepsinde de hizmetler ücretsiz.
Chávez Hükümetinin sosyal programlarina “Misyon” deniyor. Bu kapsamdaki kamu saglik projelerinin basinda ise 2006 yilinda baslayan Barrio Adentro (Mahalle Içi) Misyonu geliyor. Tüm mahallelerde birinci ve ikinci basamak ücretsiz saglik hizmetinin saglanmasina yönelik bu proje ile sosyal güvenligi olup olmadigina bakmaksiniz tüm halk ücretsiz hizmet aliyor.
Barrio Adentro’nun hizmetleri çok ayrintili aslinda, ama temel olarak danismanlik hizmetleri, basta dis ve göz sagligi olmak üzere verilen klinik hizmetler, bizim saglik ocaklarina benzer Genel Saglik Merkezleri diyebilecegimiz “CDI”ler,  Genel Rehebilitasyon Salonlari “SRI”ler ve kisaca CAT denilen Yüksek Teknolojili Saglik Merkezlerini içeriyor. Venezuela Saglik Bakaninin yalancisiyim, sadece 2011 yilinda 13 bin 400 saglik kurulusunda 15 milyon Venezuelalinin ücretsiz hizmet gördügünü açiklamis kendisi (Venezuela’nin nüfusu 30 milyon)... Haberin kaynagi Venezuela Ulusal Radyosu...

BIR ‘CDI’ HIKAYESI...

Simdi bu “ücretsiz saglik” olgusu bize uzun zamandir çok yabanci oldugundan Venezuela’da saglikçilar beni bir türlü ikna edemiyorlar.  “Hakikaten mi ücretsiz? O da mi ücretsiz? Bu da mi ücretsiz?” seklinde bitmek bilmeyen bir ikna süreci geçiriyoruz. Ben ikna olduktan sonra zaten iki günde bir ziyaret ediyorum saglik merkezini, ülkenin vatandasi olmasam da saglik hizmeti almam için pasaport numarimi vermem yetiyor. Türkiye’ye dönmeden ne kadar tedavi görsem, ne kadar ilaç alsam kârdir!
Bolivar Üniversitesinin Caracas’taki kampüsünün içinde bir CDI buluyoruz. Hem ögrencilere, hem çalisanlara hem de ma-halleye hizmet veriyor. Kübali kadin doktorlar yönetiyor merkezi. Her gittigimde uzun uzun sorup sorusturuyorlar sikayetlerimi. Istanbul’da bir yandan parformans sistemi diger yandan personel azligi nedeniyle 2 dakikayi geçmeyen muayenelerim aklima geldikçe Kübali doktoru bagrima basasim geliyor!
-Nedir göreviniz burada?
-Buranin sefiyim, görevim bu saglik merkezinde yürütülen tüm aktiviteleri koordine etmek.
-Venezuela’da nasil bir saglik sistemi isliyor?
-Tüm saglik sistemini anlatamam çünkü tüm sistemi tanimi-yorum fakat CDI hakkinda konusabilirim. Burada çesitli hizmetler veriyoruz, rehabilitasyon salonlarimiz, yatan hastalar için bölümlerimiz, çesitli tedavi hizmetleri, x-ray servisimiz, ultrason, genel tip hizmetleri ve yardimci tip hizmetleri veriyoruz. Hem Kübali hem Venezuelali personel çalisiyor. Küba ile Venezuela arasinda saglik alaninda yapilan bir anlasma ile buradayiz, bu anlasma kapsamindaki hizmetlerde çalisiyoruz.
-Ücretsiz mi hizmet veriyorsunuz?
-Evet buradaki tüm hizmetlerimiz ücretsiz
-Insanlar nasil yararlaniyor bu hizmetten?
-Çok basit. Geliyorlar, sorunlarini söylüyorlar, ihtiyaçlarina göre hizmet veriyoruz. Hizmeti örgütleyen bir sekreterimiz var hastalari ilgili servislere yönlendiriyor ve tüm servislerimizden hastalar ücretsiz yararlaniyor.
-Ya ilaçlar? Onlarda mi bedava?
-Ilaçlar da bedava. Hastalar önce muayene oluyorlar, eger herhangi bir tedaviye ihtiyaçlari olduklarini tespit edersek ilaçlarini ücretsiz veriyoruz.

HEPSI, TAMAMEN VE KESIN OLARAK...

Bir de Venezuelali doktor buluyorum. José Sanz, dis hekimi.  “Bolivar Üniversitesine bagli bu saglik merkezinin dis hekimiyim. Bu hizmetten üniversitenin ögrencileri, çalisanlari ve bulundugumuz mahallenin halki yararlaniyor” diye basliyor.
Devam ediyoruz:  
-Genel olarak CDI sisteminin nasil çalistigini aktarir misiniz?
-Tabii. Bu sistem Barrio Adentro Misyonu’nun bir parçasi olarak isliyor. Kübali ve Venezuelali saglikçilar birlikte çalisiyorlar.
-Kaç CDI var? Bütün mahallelerde var mi ve nasil isliyor sistem?
-Açikçasi saymak mümkün degil, sayisiz diyebilirim. Bu merkezleri Kübali saglikçilar yönetiyorlar sayisini onlar daha iyi bilirler ama binlerce diyebilirim.  
-Ve hepsi ücretsiz mi hizmet veriyor?
-Evet hepsi, tamamen, kesin olarak ücretsiz. Devrimden sonra ve yeni Anayasa uygulamaya geçtiginden beri saglik, kim olursa olsun herkes için bir hak olarak tanimlandi ve evet bu yüzden hepsi, herkes için ücretsiz. Tipki Anayasada yer aldigi gibi.
-Ya eskiden, eskiden ücretsiz degil miydi?
-Hayirrrrrr, hayir!
-Bize bir karsilastirma yapabilir misiniz?
-Bakin, devrimden önce eger sosyal güvenligin varsa yararla
nabilirdin, sigortan yoksa hizmet alamazdin. Devrimin basarisi sigortali olmayanlara da, kayit disi çalistirilanlara da ücretsiz saglik hizmeti sunmasi. Sigortan yoksa da seni tedavi etmek zorundalar. Bir çok sigorta hastanesi zaten var ülkede.
-Fakat bugün ücretsiz verilen bu hizmeti karsilamak için ciddi bir bütçe gerekmiyor mu? Biz Venezuela’yi yoksul bir ülke olarak tani-yoruz..
-Venezuela zengin bir ülkedir. Sadece önceden zenginligimizi ABD adina çalan bir azinligin, oligarsinin elindeydi. Zenginlikleri; petrol kaynaklarinin kazanci örnegin, ülke geneline dagilmiyordu.  

DAHA ÇOK ISIMIZ VAR

Dis Hekimi José Sanz ile 7 Ekim  seçimlerini de konusuyoruz:
-Seçimler hakkindaki düsüncülerinizi de ögrenmek isterim.
-Evet, 7 Ekimde Baskanlik Seçimleri gerçeklestirilecek ve baskanimiz bir kez daha seçilecek ve baslattigi sürece devam edecek. Çünkü bu süreç sekteye ugramamali.
-Fakat baska adaylar da var...
-Toplamda 5 aday var ama muhalefetin tek bir gerçek adayi var diyebiliriz. Digerlerinin ne dogru düzgün bir siyasi partileri var ne de siyasi bir agirliklari. Fakat bu muhalefetin öne çikan adayi ki zengin bir babanin ogludur, bir seçim programi bile yok, halkin yararina hiçbir vaadi yok. Tek vaadi devrim öncesine dönmemiz. Fakat devrimimiz bir adim geri atmayacak, onu teslim etmeyecegiz.
-Peki, Chavez yeniden seçilirse, saglik alaninda tamamlanmamis görevleri neler? Neler yapmasini istiyorsunuz?
-Daha yapacak çok sey var. Ilk önce sosyalizm yolunda ilerlememiz gerekiyor, misyonlari gelistirmemiz gerekiyor, ancak Chavez’in bize ögrettigi ve sosyal misyonlardan daha önemli bir sey var ki o da halkin onuru. Benim için en önemlisi de onuru korumak.