Bugün, 21 Ocak 2026 Çarşamba
Yunanistan için yakin tarihindeki en uzun haftalardan biriydi. Nai (evet) ile oxi (hayir) her zamankinden çok telaffuz edildi, dilin bu en basit kelimeleri üzerine yeni anlamlar yüklendi.
Ocak ayindaki seçimlerle koalisyon hükümetini kuran radikal sol Syriza Partisi ve bazi sagci gruplar “hayir”dan, merkez sag ve is çevreleri “evet”ten yanaydi.
Yapilan kamuoyu yoklamalari, mitingler, tahminler yarisin basabas oldugunu, hatta evet kanadinin birkaç puanla önde oldugunu iddia ediyordu.
Sonunda ise Yunanlarin uluslararasi kreditörlerin yeni borç kosulu olarak sundugu kurtarma paketini oyladiklari referandumun sonucu, kazanan hayir cephesini bile saskinliga ugratacak sekilde açik ara oldu.
Ilk anket sonuçlari, sandiklarin kapanmasiyla birlikte gelmeye basladi.
Hayircilar, sonucun kendi lehlerine olacagindan emin olmadiklari için olsa gerek, Atina’nin ana meydani olan Sintagma’da degil, yakinindaki Klafthmonos Meydani’nda kurduklari ekranlardan, sakin bir sekilde izlemeye basladi sonuçlari.
Meydanda yaklasik 150-200 kisi, bir o kadar da gazeteci vardi.
Saat aksam 9’u gösterdiginde, Içisleri Bakanligi’nin ilk resmi sonuçlari vermesiyle sakinlik yerini coskuya, yüzlerdeki gerginlik yerini gülümsemeye birakti.
Meydanda, tüm hayir kampanyasi boyunca oldugu gibi gençlerin sayisinin fazlaligi dikkat çekiyordu.
Bazilari arkadaslari, bazilari ise aileleri ile gelmisti. Konustugum hemen herkes söze “Çok gururluyum” diyerek basladi.
Yorgos 23 yasinda bir ögrenci: “Yüzde 55 civari oy almamizi bekliyordum. Çok sevinçliyim" diyor. Hayir sonucunun getirmesi muhtemel olan belirsizlikten, bankalarin uzun süre daha kapali kalmasindan çekinip çekinmedigini soruyorum: “Hayir, korkmuyorum. Zaten bankada hiç param yok. Ama sonuç büyük çogunlugun korkmadigini gösterdi”.
Referandumun Yunanistan’da sinifsal bir ayrim olusturdugunu söylemek mümkün. Hayir’i destekleyenler çogunlukla is bulamayan gençler, isçiler, devlet memurlari, yani “zengin olmayanlar”.
Bunlara ek olarak, asiri sagci bazi gruplar da “hayir” oyundan yanaydi.
Leferi ise 23 yasinda, Siyaset Bilimi mezunu, issiz: "Çok mutluyum, artik Avrupa ile daha güçlü pazarlik edebilecegiz. Avrupa`ya Yunan halkinin gücünü gösterdik."
31 yasindaki Tattiana ise "Çok gururluyum, bu sadece Yunanistan için degil, bütün Güney Avrupa için çok önemli bir zafer. Bunun bölgede bir hareket baslatmasini umuyorum” diyor.
61 yasindaki emekli Panayota ise kendilerine yöneliten suçlamalardan sikayetçi: “Bizi tembellikle, hirsizlikla suçladilar. Bu sonuç tüm Avrupa’ya bir mesaj. AB, özellikle Almanya anlamali ki Avrupa’nin patronu onlar degil” diyor ve gelecek korkusu yasayip yasamadigina “Korktugumuz tek sey korkunun kendisi” diyor.
Kutlamalarda Yunanistan bayraklari disinda bayraklar da, Syriza Partisi’ne destek olan yabanci politikacilar da var.
Kutlama sarkilari arasinda bella ciao sarkisinin Türkçe uyarlamasi da çaliyor.
Sonucun kesinlesmesiyle birlikte kutlamanin merkezi parlamento binasi önündeki Sintagma Meydani’na kayiyor.
Meydanda bayrak satan bir tezgaha yöneliyorum. 65 yasindaki bayrak saticisi, 2011’de kriz nedeniyle giysi dükkanini kapatmak zorunda kalmis. O günden bu yana sokak saticiligi yapiyor. Bu gece çok satis yapamamis: “Hem herkes kendi bayragiyla gelmis hem de buradaki kimsede fazla para yok” diyor.
Geçim sikintisindan ve “siyasilerden 40 yildir ayni sözleri duymaktan” o kadar sikilmis ki, Basbakan Tsipras’a “yeni ve günahsiz bir lider” oldugu için destek veriyor, ona güveniyor.
Sonra lafi birden Türkiye’ye getirip “(Türkiye Cumhurbaskani) Erdogan da hata yapiyor, halkina karsi geliyor, saraylara para harciyor. Ömrü boyunca iktidarda kalacagini zannediyor” diyor.
Hayir kanadini destekleyenler arasinda Türkiye siyasetini yakindan takip eden kisi sayisi hiç de az degil.
Özellikle Syriza taraftarlari arasinda Halklarin Demokratik Partisi (HDP) bilinen bir parti. Türkiye’den oldugumu duyan birçok kisi, hükümetin kurulup kurulamadigini soruyor.
Üzerinde “Avrupa Solu” yazili afis tasiyan grup, ara ara attigi sloganlarda Ispanya’ya ve Türkiye’ye de selam gönderiyor. Grubun ön sirasinda Syriza Merkez Komite üyesi ve Dis Iliskiler Genel Baskan Yardimcisi Yiannis Bournous var. Bournous, Türkiye’de genel seçim öncesi, HDP’nin 23 Mayis’ta yaptigi Izmir mitinginde sahneye çikarak konusma yapmisti.
Sonuç, “evet” kanadini destekleyenleri büyük hayal kirikligina ugratti.
Referandumda `Evet` cephesini destekleyen Atina Ekonomi Üniversitesi`nde arastirma görevlisi Dr. Fotios Karamitroglou sonucu söyle degerlendirdi:
"Basbakan Tsipras ve yönetimi, son birkaç günde Yunan halkina niyetlerinin AB`de ve Euro bölgesinde kalmak oldugunun teminatini vermek için çok çalisti. Yunan halki da ezici bir zaferle onlara güvendi, onlara güçlü bir yetki verdi. Gelecek günler veya haftalar, Tsipras yönetiminin amacinin gerçekten bu olup olmadigini veya gizli bir gündemleri olup olmadigini gösterecek."
"Bu gizli gündem içinde, Avrupalilari `kalpsiz, taviz vermeyen kreditörler` olarak gösterip, sonunda Yunan halkini `Kötü Avrupa`ya sirt dönmeye iten, sonunda da halki kendi iradesiyle, AB`den ve Euro bölgesinden ayrilma umuduna sürüklemek de var."
Referandum kampanyasiyla geçen bir hafta boyunca, ister evet’i desteklesin ister hayir’i, en sik dillendirilen elestirilerden biri de Yunanistan’daki özel televizyon kanallariyla ilgili oldu.
Durum böyle olunca, Sintagma’daki kalabaliktan Yunanistan medyasini elestiren sloganlar da yükseldi.
Saat gece yarisini geçtiginde, Sintagma Meydani da, dansedip “zaferlerini” kutlayan küçük gruplar disinda bosalmaya basladi.
Sintagma (Anayasa) Meydani, 1843’teki halk ve asker ayaklanmasinin ardindan Yunan Krali Otto’nun yetkilerinin kisitlamasinin adina insa edilmisti. Meydanda toplanmis olan Yunanlar da, ülkeyi neyin beklediginden emin olmasalar da, bu gece evlerine “yeni bir zafer kazanmis bir halk” duygusuyla geri döndü. Kaynak BBC
