`Kutsal Aile`nin miras yolu ile parçalanmasi...

Miras bir mülk edinme biçimidir ama bu edinme biçimi sizin alin terinizle gerçeklesmis,meydana gelmis bir sey degildir. Bir anlamda `beles` olandir ve bnun paylasilmasi her ne kadar yasal olarak belirlenmis ise de çogunlukla yasal paylasim insanlari tatmin etmemistir. Her zaman daha fazlasi umulmus ve daha fazlasi benim olsun,denmistir. Bu da ayni aile bireylerini mahkemelere tasimis,pratikte haksizlik ve hukuksuzluklarin dogmasina neden olmustur.

Genelde de özel de durum söyledir:

Eger cebinizden bir sey çikacaksa;bu para,mal mülk...Durum degisir. Bu maddi dünya söz konusu oldugunda her sey ters yüz olur. Orada durup bir düsünürsünüz. Savunduklarinizin,fikirlerinizin,söylediklerinizin tersine hareket edebilir,durup bir gözden geçirirsiniz. Çünkü mal,mülk,para isiniz tehlikeye girebilir. Manevi alanda ise korkmadan,çekinmeden her seyi konusulabilirsiniz. Rahatlikla iki yüzlü olabilirsiniz. Nasil olsa cebiizden bir sey çikmayacak,maddi olarak hiç bir sey kaybetmeyeceksiniz.

Eger iliskiler maddi alanda kurulmus ise,mesala miras gibi; ailenin korunmasi ile ilgili bütün iddialar anlamini yitirmektedir. Ailenin birligi,bütünlügü gibi söylemler,endiseler rafa kalkmaktadir. Anne baba kardesler birbirine girer,sonu gelmez kavgalar,tartismalar,küslük ve darginliklar,yaralama,cinayetler,hapisler!...Aile bölünür,parçalanir..Kimse bir sey demez. Kimse gikini çikarmaz. Eger bir namus meselesi ise ha o zaman is baskadir! O zaman çok hassas oluruz ve  manevi dünyamiz da derin bir sekilde sarsilir,bir anlam kazanir.

Hemen hemen herkesi ilgilendiren ve her ailede en azindan çatlaklara, kirginliklara yol açan bir konudur, miras...

Sag iken baba ya da anne,yani miras birakacak olan kisi,mirasini paylastirma gibi bir yola kolay kolay gitmiyor. Genellikle yapilan bu tavrin nedeni: Sosyal güvencenin olmamasi,yaslilikta ele yüze kalma,bakima muhtaç hale geldiginde kimsenin yüzüne bakmama endisesi....Bu da devlet,aile ve kosullar açisindan ayrica sorgulanmasi gereken bir durum.

Herhalde bu aslolan kutsallik ailenin degil,mülkün kutsalligi oluyor.

Esitsizlik ve asalaklik! Her ikisi de mirasin genel özelligi…

Bir kere bastan herkes esit dogar,sözü çökmüs oluyor,lafta kaliyor. Daha dogarken esitsiz kosullarda doguyorsunuz. Birine dogarken hazir kurulu bir dünya sunuluyor,digeri ise...

Aile söz konusu oldu mu,ortaligi ‘Kutsal Aile’ye verilen önem ve kutsiyet sözcükleri kapliyor. Kutsal Aile’yi parçalayan hiçbir seye dokunulmuyor. Issizlik,yoksulluk,egitimsizlik,kadin düsmanligi… Bunlardan biri de miras…

Çünkü aile küçük bir devlet! Aileye saygi devlete saygi!...Insanin önemi yok! Kadin cinayetlerinin önemi yok!

Miras ayni zamanda ailenin felaketine de sebep oluyor. Yikim da getirebiliyor. Ailenin bireyleri birbirine düsüyor,o çok önem verilen ’kutsal aile’ parçalaniyor.

Söz konusu para ve miras olunca her nedense bu konu,siradan bir namus meselesi kadar önem tasimiyor.

Kazandigini harcamasini bilmeyen bir kültür,hep çocuklarina bir sey birakmak,sosyal güvencesiz bir toplumun endiseli insanlari için geçerli yol…

 Miras paylasimi sonu gelmeyen miras kavgalarina sebep olmaktadir. Aileler birbirleriyle kanli biçakli,uzun yillar süren küslük ve düsmanliklara neden olmaktadir.  Bunun sonunda mirasa konu olan mal,mülk yada haklar degerinin çok çok altinda satilmaktadir. Birakilan mirastan çogu zaman kimse bir fayda görmemektedir.

Bakin Neyzen Tevfik ne diyor:

Bu dünyada ne kazandiysaniz yiyiniz..!
Yoksa;
Ölecegiz bir gün, gömecekler,
Bir kaç gün övecekler,
Sonra kalan malini bölecekler,
Hatta memnun kalmayip sövecekler...

Miras konusunda kavga etmemeniz ve hakkiniza razi olmaniz için,ailenizin dirligi için mirasla ilgili yasa maddelerine bir göz atabilirsiniz.

Gelelim miras isine…Miras nedir? Ölenin yakinlarina biraktigi mal ve haklara kisaca miras denir.

Miras birakanin vasiyetname ile birakmadiginda miras paylari Medeni Kanunun ilgili maddelerine göre söyle düzenlenmistir:

Medeni Kanun Madde 495.- Miras birakanin birinci derece mirasçilari, onun altsoyudur. Çocuklar esit olarak mirasçidirlar.  Miras birakandan önce ölmüs olan çocuklarin yerini, her derecede halefiyet (borçlu iken alacakli durumuna geçme ) yoluyla kendi altsoylari alir.

Çocuklarin her biri mirasin 3/8 ......Es ise 1/4

 Medeni Kanun Madde 496.- Altsoyu bulunmayan mirasbirakanin mirasçilari, ana ve babasidir. Bunlar esit olarak mirasçidirlar.

Ayri ayri.......Anne 1/2 ..........Baba 1/2

Miras birakandan önce ölmüs olan ana ve babanin yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoylari alir.  Bir tarafta hiç mirasçi bulunmadigi takdirde, bütün miras diger taraftaki mirasçilara kalir.

Çocuklarin her biri 1/4.....Torun 1/4....Baba bir olup Torun birden fazla ise 1/8

    Medeni Kanun Madde 497.  Altsoyu, ana ve babasi ve onlarin altsoyu bulunmayan mirasbirakanin mirasçilari, büyük ana ve büyük babalaridir. Bunlar, esit olarak mirasçidirlar.

Evlenmemis,annebabasini,esini çocuklarini kaybetmis ise Büyükanne 1/2....Büyükbaba  1/2

    Mirasbirakandan önce ölmüs olan büyük ana ve büyük babalarin yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoylari alir.

Mirasbirakanin sadece varolan esi 1/1 (Tamami).....Amcaya miras yok

    Ana veya baba tarafindan olan büyük ana ve büyük babalardan biri altsoyu bulunmaksizin mirasbirakandan önce ölmüsse, ona düsen pay ayni taraftaki mirasçilara kalir.
    Ana veya baba tarafindan olan büyük ana ve büyük babalarin ikisi de altsoylari bulunmaksizin mirasbirakandan önce ölmüslerse, bütün miras diger taraftaki mirasçilara kalir.

Mirasbirakanin Kardeslerin her biri 1/4   ............Esi 1/2

 Sag kalan es varsa, büyük ana ve büyük babalardan birinin mirasbirakandan önce ölmüs olmasi hâlinde, payi kendi çocuguna; çocugu yoksa o taraftaki büyük ana ve büyük babaya; bir taraftaki büyük ana ve büyük babanin her ikisinin de ölmüs olmalari hâlinde onlarin paylari diger tarafa geçer.

Miras birakanin esi ve çocuklari yok ise  Kardeslerin her biri 1/3.....Eger ölen kardesin çocugu varsa...1/3

    Madde 498.- Evlilik disinda dogmus ve soybagi, tanima veya hâkim hükmüyle kurulmus olanlar, baba yönünden evlilik içi hisimlar gibi mirasçi olurlar.

Evlilik disi çocuk,ayni miras kosullarina sahiptir.

    Madde 499.- Sag kalan es, birlikte bulundugu zümreye göre mirasbirakana asagidaki oranlarda mirasçi olur:
    1. Mirasbirakanin altsoyu ile birlikte mirasçi olursa, mirasin dörtte biri,
    2. Mirasbirakanin ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçi olursa, mirasin yarisi,
    3. Mirasbirakanin büyük ana ve büyük babalari ve onlarin çocuklari ile birlikte mirasçi olursa, mirasin dörtte üçü, bunlar da yoksa mirasin tamami ese kalir.

Mirasbirakanin Çocuklari 3/8....Esi 1/4

Mirasbirakanin Anne Babasi 1/2.........Esi  1/2

Mirasbirakanin Büyükannebaba-1/4......Esi 3/4

   Medeni Kanun Madde 500.- Evlâtlik ve altsoyu, evlât edinene kan hisimi gibi mirasçi olurlar. Evlâtligin kendi ailesindeki mirasçiligi da devam eder. Evlât edinen ve hisimlari, evlâtliga mirasçi olmazlar. 

Evlatlik da ayni miras haklarina sahiptir.

    Medeni Kanun Madde 501.- Mirasçi birakmaksizin ölen kimsenin mirasi Devlete geçer.

    I. Mirasa ehliyet  1.Hak ehliyeti
    Medeni Kanun Madde 577.- Bu Kanuna göre mirasa ehil olmayanlar disindaki herkes mirasçi olabilecegi gibi, vasiyet alacaklisi da olabilir.
    Tüzel kisiligi bulunmayan bir topluluga belli bir amaç için yapilan kazandirmalari, o topluluk içindeki kisiler, mirasbirakan tarafindan belirlenen bu amaci gerçeklestirme kaydiyla birlikte edinmis olurlar; amacin bu yolla gerçeklestirilmesine olanak yoksa, yapilan kazandirma vakif kurma sayilir.

    2. Mirastan Yoksunluk   Sebepleri
    Medeni Kanun Madde 578.- Asagidaki kimseler, mirasçi olamayacaklari gibi; ölüme bagli tasarrufla herhangi bir hak da edinemezler:
    1. Mirasbirakani kasten ve hukuka aykiri olarak öldüren veya öldürmeye tesebbüs edenler,
    2. Mirasbirakani kasten ve hukuka aykiri olarak sürekli sekilde ölüme bagli tasarruf yapamayacak duruma getirenler,
    3. Mirasbirakanin ölüme bagli bir tasarruf yapmasini veya böyle bir tasarruftan dönmesini aldatma, zorlama veya korkutma yoluyla saglayanlar ve engelleyenler,
    4. Mirasbirakanin artik yeniden yapamayacagi bir durumda ve zamanda ölüme bagli bir tasarrufu kasten ve hukuka aykiri olarak ortadan kaldiranlar veya bozanlar.  Mirastan yoksunluk, mirasbirakanin affiyla ortadan kalkar.

  Medeni Kanun Madde 579.- Mirastan yoksunluk, yalniz yoksun olani etkiler.
    Mirastan yoksun olanin altsoyu, mirasbirakandan önce ölen kimsenin altsoyu gibi mirasçi olur.

Miras ve Elbirligi Mülkiyet…

Miras bir de Elbirligi yani istirak halinde mülkiyeti dogurur. Elbirligi mülkiyet,miras kalan üzerinde miras sahiplerinin oybirligi ile alim,satim,kiralama,yönetimi demektir. Miras üzerinde her bir mirasçinin tasarrufta rizasi aranir. Haklar mirasin tamamina yaygindir.  Diger mirasçilardan habersiz,kullanilamaz, devredilemez,satilamaz. Yalniz her mirasçinin yasal olarak sebep belirtmeksizin payli mülkiyete geçme hakki vardir.

Medeni Kanun Madde 644.- Bir mirasçi, terekeye dahil mallarin tamami veya bir kismi üzerindeki elbirligi mülkiyetinin payli mülkiyete dönüstürülmesi isteminde bulundugu takdirde sulh hâkimi, diger mirasçilara çagrida bulunarak belirleyecegi süre içinde varsa itirazlarini bildirmeye davet eder.
    Elbirligi mülkiyetinin devamini hakli kilacak bir itiraz ileri sürülmedigi veya mirasçilardan biri belirlenen süre içinde paylasma davasi açmadigi takdirde, istem konusu mal üzerindeki elbirligi mülkiyetinin payli mülkiyete dönüstürülmesine karar verilir.
    Terekeye dahil diger haklarin ve alacaklarin paylar oraninda bölünmesi hususunda da yukaridaki hükümler uygulanir.

Vasiyet

Veraset belgesi; mirasçilarin hangi oranda mirasa ortak olduklarini gösteren bir belge,mahkeme kararidir.

Vasiyetname ile mirasçilarin sakli paylari yani mahfuz hisse degismez. Vasiyetname varsa,bu paylasim  mahfuz hisseye(sakli pay) esasina göre yapilir. Vasiyetnamenin sakli payi ihlal etmemesi gerekir. Ihlal ediliyorsa tenkis davasi açilabilir.

Nikahsiz esler miras hakkina sahip degildir. Evlilik disi dogan çocuklar ayni oranlarda mirastan pay alirlar. Çocuklarin miras hakki evlilige bagli degildir.

Mahfuz Hisse - Sakli Pay

Vasiyetname ile devredilemeyen haktir. Tamamiyla mirastan yoksun birakmak mümkün degildir. Evlatligina,çocuklarindan birine,yalnizca esine yada miras payi olan bir digeri lehine mirasin tümünü birakamaz.  Sakli Pay disindaki  miras hakki herhangi birine veya kurulusa ihlal olmaksizin paylastirma yapilabilir. Bu paylastirmada mahfuz hisse- sakli pay ihlal edilmis ise,muvazali(danisikli) bir islem varsa tenkis (indirim) veya iptal davasi açilabilir.

4721 sayili Medeni Kanun Madde 506.(MK 453)-Sakli pay asagidaki oranlardan ibarettir:1. Altsoy için yasal miras payinin yarisi,2. Ana ve babadan her biri için yasal miras payinin dörtte biri,3- Sag kalan es için, altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçi olmasi halinde yasal miras payinin tamami, diger hallerde yasal miras payinin dörtte üçü.