Bugün, 15 Ocak 2026 Perşembe
Ankara- Komisyonun tutanaklarina yansiyanbilgiye göre, ilk MIT görevlisi, elektronikcihazlarla yapilan, telsiz, radyo haberlesmeleri gibi umuma açik olan, herkesin elde edebildigi sinyal istihbaratini, mahkeme karari olmadan elde etme imkanina sahip olduklarini belirtti.
Sadece istihbari dinleme yaptiklarini dile getiren yetkili, ``Ceza Muhakemesi Kanunu`nda ve Ceza Kanunu`ndaki düzenlemeler kapsaminda, devlet sirrinin ifsasi ve casusluk suçlarinda genel zabitaya yani emniyet, polis teskilatina ve jandarma teskilatina taninan hak ve yetkilere sahip olmamiz nedeniyle cumhuriyet savcilarinin hazirlik sorusturmasi usul ve esaslarina tabi sekilde bu iki suçu da takip etme imkanina sahibiz, ancak bu, faaliyetimizin çok kisa bir alanini olusturuyor`` dedi.
Diger bir MIT görevlisi de teknik konularla ilgili yaptiklari çalismalardan bahsetti.
MIT`in karsilastigi bazi sikintilar veya asmalari gereken sorunlarin bulundugunu ifade eden yetkili, bunlardan birincisinin özellikle kripto analiz konusu oldugunu kaydetti. Dünyada her seyin çok açik ve herkes tarafindan erisilir olmaya basladigina isaret eden yetkili, ``Bu da tabii ki beraberinde güvenligi de kendi içerisinde getiriyor. Hemen hemen her sey kriptolanmaya basladi. Tabii ki MIT açisindan bu kriptolanmasi çok da olumlu bir durum degil, kripto analiz bu yüzden çok önemli ve gittikçe de önem kazaniyor. Bu nedenle yatirimlar yapmaya basladik ama bu yatirimlarin hizlandirilmasi ve devlet güvenligi açisindan bir noktaya getirilmesi gerekli. Bir diger önemli konu ise belki ülkemizin gündeminde çok fazla yok ama siber güvenlik. Su anda ülkemizin çok stratejik kurumlari, kuruluslari ve firmalari var. Bu firmalarin sistemleriyle ilgili de tabii ki çok fazla bir sey bilmiyoruz ama hemen hemen çok büyük çogunlugu internete baglilar veya bir sekilde uzaktan erisilebilir durumdalar. Bu da ülke güvenligi açisindan önemli. Bununla ilgili adimlar da atilmaya baslandi, fakat bununla ilgili de bir teskilatlanmanin tamamlanip kurumlar arasinda görev paylasiminin yapilmasi gerektigini düsünüyoruz`` diye konustu.
``Dosyalarin içerigi degistirilebiliniyor``
Internetin, hayatin her noktasina girdigine dikkati çeken MIT yetkilisi, yasa disi dinlemelerde iki tane temel konu bulundugunu söyledi. Yetkili, bunlardan birinin, uzaktan erisilebilen sistemler ve cihazlar oldugunu belirterek, bir cihaza erismek isteniliyorsa, bu cihazin basinda olmaya gerek bulunmadigini anlatti. Yetkili, digerinin ise fiziksel erisim oldugunu dile getirerek, cihaza bir sekilde dokunup bunun üzerinde islem yapilmasi oldugunu söyledi.
Yetkili, hemen hemen her evde neredeyse bir veya birden fazla bilgisayar bulundugunu, bunlarin kablosuz aglarla birbirine bagli oldugunu anlatarak, sözlerini söyle sürdürdü:
``Neden? Çok rahatlik getirdigi için. Çocugunuz bir odada, siz baska bir taraftasiniz, herkes internete baglanabiliyor. Güvenlik dünyasinda söyle bir denklem veya sikinti vardir; her zaman rahatlik veya lüks güvenlik zafiyetini de beraberinde getirir. Siz `Ne kadar rahat olayim, rahat islem yapayim` derseniz, bu yüzde 100 olmamakla birlikte, bu güvenlik zafiyetlerinin açiklarini da beraberinde getiren hususlardir.
Siz normal sartlar altinda bilgisayarinizdaki bir dosyayi bir arkadasiniza göndermek istediginiz zaman bu gayet normal bir sey, gönül rizasiyla gönderirsiniz ama bunun illegal boyutu nasil olabilir? diye soracak olursaniz, bunun söyle yapilmasi gerekiyor: Bunun aslinda çok farkli yöntemleri var. Birincisi, siz standart bir yeni bilgisayar aldiginizda normal sartlar altinda birisinin bu bilgisayara girip bu bilgisayar üzerindeki bilgileri –normal sartlar altinda diyorum- görme sansi yok. Muhakkak bu bilgisayara bir sekilde bir müdahale edilmesi gerekiyor. Bazi istisnai durumlar olabilir. Simdi, bu bilgisayara bir sekilde bir programin yerlestirilmesi gerekiyor. Bu bilgisayara o program yerlestirildikten sonra sizin inisiyatifiniz, sizin rizaniz disinda bu bilgisayar üzerindeki hemen hemen her seyi baska birisi ele geçirebilir. Yani burada herhangi bir sinir yok. Korkutucu ama bu böyle maalesef. Bilgisayara bu programlari yükledikten sonra, normalde siradan bir kullanicinin bunu fark etme sansi çok fazla yok. Bu, bilgisayarinizin arka planinda çalisiyor, size hiçbir sekilde bir emare vermiyor. Bilgisayarinizda dosyalari alip bir yere gönderebilir veya daha vahim olani, bilgisayardaki dosyalarinizi silebilir veya daha da vahim olani bilgisayar üzerindeki dosyalarinizin içerigini degistirebilir.``
``IP tabanli bir çok seyde risk var``
MIT yetkilisi, bilgisayardaki ses karti üzerinden mikrofon açilip, ortamdaki seslerin kaydedilebildigini, bunlarin diger tarafa aktarabildigini ancak bunun çok kolay olmadigini belirtti.
IP telefonlarda, IP tabanli birçok seyde risk bulunduguna dikkati çeken yetkili, bunlarin üzerinde bir isletim sistemi çalistigini, onlarin üzerinde ufak bir bilgisayar çekirdegi bulundugunu kaydetti.
Cep telefonlarinda yapilan dinlemeleri anlatan yetkili, su bilgileri verdi:
``Neler yapilabilir cep telefonu üzerinden? Sunlar yapilabilir: Cep telefonu üzerindeki bütün bilgilere erisebilir yani siz neye erisiyorsaniz. Onlar nelerdir? Kimi aramissiniz, kim sizi aramis, oradaki var olan SMS`ler, resimleriniz, videolariniz... Onun disinda, daha tabii ki vahim olanlari, ortam dinlemesi yapilabilir. Ortam dinlemesi nasil yapilabilir, aslinda çok basit bir konu, maalesef, bu tür telefonlarda. Bazen su da yapilabiliyor: Siz normalde telefonunuzu kapatmazsaniz o telefon açik kaliyor ve ortamdaki ne kadar ses varsa bu bir tarafa, kim sizi aramissa veya siz kimi aramissaniz o tarafa aktarilir. Bir digeri, siz kimle konusuyorsaniz onun bire bir kopyasini da baska bir yere aktarabiliyor. Bunlar, telefon üzerinde çalisan bir programin olmasi veya bir zafiyetin bulunmasi durumunda olabilecek bir sey.``
``Telefonlar masalarimizin üstünde olmaz``
MIT`ten dinlenen son yetkili ise 101 istihbarata karsi koyma ve koruyucu güvenlik brifingini, çesitli kamu kurum, kuruluslarinda, önemli devlet projeleri yürüten özel sektör firmalarinda gerçeklestirdiklerini bildirdi.
Yetkili, Ocak 2009 itibariyla bu brifinglerde yaklasik 7 bin 400 ``kritik personel`` olarak adlandirdiklari yönetici ve proje sorumlusu düzeyinde uzman katildigini kaydetti.
Yetkili, özetle sunlari kaydetti:
``Bu, bir virüse karsi gelistirdiginiz, bir bakteriye karsi gelistirdiginiz antibiyotige benzer. Mutlaka, bir müddet sonra, o virüs dönüsecek, baska bir hal alacak. Dolayisiyla, öncelikle burada önemli olan, insan unsurunun yani istihbari tehdide maruz kalabilecek riskler karsisinda olabilecek insan unsurunun aslinda farkinda olmasi, o risklerle nasil mücadele edecegini bilmesidir. Biz, insanlara nasil balik avlamasi gerektigini ögretmeye çalisiyoruz. Bu kapsamda, istihbarata nasil karsi koyabileceklerini de bizim için önemli stratejik kurum, kuruluslarda görevli personele aktarmaya çalisiyoruz. Eskiden ülkemizde faaliyet gösteren bir yabanci istihbarat servisinin temsilcilerini tespit etmeniz daha kolaydi belki. Artik, günümüz dünyasinda sadece o istihbarat servisinin uzantisi olan insanlar yok; ülkemize o kadar çok yabanci sahis gelmeye basladi ki, çok sayida turist giris çikisi var. Ayni sekilde, yabanci ögrenciler ülkemizde okumakta, yabanci akademisyenler var, yabanci basin kuruluslari ve pek çok firmanin da temsilciligi var. Dolayisiyla, bu küresel ekonomi düzeni içerisinde, ülkelerin iliskileri eskiye göre çok daha girift ve iliski agi çok daha karmasik. Bu ag üzerinde, bizim, devletin menfaatlerini koruyabilmemiz için, keza bu devletin menfaatlerini temsil eden kamu kurumlariyla özel sektör kuruluslarini da koruyabilmemiz için oralarda faaliyet gösteren kritik personele yönelik is birligi çalismalarini gelistirmemiz lazim yani biz de ayni sekilde karmasik bir ag olusturmak, karsi koyma amaciyla böyle bir ag olusturmak zorundayiz. Bu anlamda da, biz, brifinglerimizde, özellikle kisisel verilerin güvenligi üzerinde de duruyoruz.``
``Meclis stratejik bir kurum``
Meclisin stratejik bir kurum oldugunu ifade eden MIT yetkilisi, buranin bir takim güvenlik tedbirlerinin bulundugunu söyledi. ``Iletisim sistemleriyle ilgili ne kadar önlem alirsak alalim, bu kurumda çalisan personel ve sayin milletvekillerimizin güvenlik duyarliligi kadar ancak basarili olabiliriz ve bu anlamda ancak karsi koyma çalismalarimiz geçerlidir`` diyen MIT yetkilisi, söyle devam etti:
``Çünkü sistemlerinizi antivirüslerle, cep telefonlarinizi, akilli telefonlarinizi keza, dinlenmeye karsi birtakim yazilimlarla koruyabilirsiniz ama o telefon, bizim için, örnegin her zaman bir dinleme cihazidir. Biz, evimize girerken, o telefonu hiçbir zaman salonun bas kösesine getirip koymayiz. Toplanti yaptigimiz özel odalarda masalarimizin üstünde telefonlar hiçbir zaman olmaz, özellikle gizlilik dereceli...
Bir stratejik projede görevli olan personelin, bir mühendisin internet üzerinde, sosyal paylasim aglarinda, örnegin Facebook, Twitter gibi sosyal paylasim aglarinda yaptigi isle ilgili birtakim hususlari, kendi çevresinden güvendigi insanlar bile olsa onlarla paylasmasi, az da olsa ya da kisisel verilerinin bilgilerini -bunlar cep telefonu numarasi olabilir, eviyle ilgili, ailesiyle ilgili bilgiler olabilir- paylasmasi bile aslinda istihbari faaliyeti yönlendirebilecek, yöneltebilecek, planlayabilecek hasim unsurlar olarak tabir ettigimiz unsurlar tarafindan tespit ve istismar olarak kullanilabilecektir. Bazi kamu kurumlarinda, hurdaya çikarilan bilgisayarlarin içerisinde kamuyla ilgili ciddi verilerin oldugunu tespit ettik. Daha sonra bu, Basbakanlik tarafindan yayinlanan bir genelgeyle engellendi.``
Istihbari ve adli amaçli
MIT yetkilileri, iletisime iki türlü müdahale oldugunu, bunlardan birinin istihbari, digerinin adli amaçli oldugunu söyledi.
MIT yetkilileri, adli amaçli dinlemenin, suç islendigine iliskin kuvvetli süphelerin varligi ya da baska yollardan delil elde edilme imkaninin bulunmamasi halinde mahkemeden izin alinarak yapildigini belirtti.
Iletisime, istihbari amaçli müdahalenin ise devlet sirlarinin ifsasi ve casusluk faaliyetlerine yönelik olarak yapildigini belirten MIT yetkilileri, ``Istihbari amaçli dinleme faaliyetinde henüz bir baslangiç süphesi yok. Çünkü baslangiç süphesi oldugu takdirde zaten adliyeye yönelirsiniz. Bizim görevimiz istihbari amaçli. Biz dinleyecegiz ki bilgi toplayalim. Onun için biz mahkemelerden dinleme kararlarini kolaylikla aliyoruz, yani istihbari amaçla. Onun için bizim kanun disi dinlemeye, iletisime müdahaleye zaten ihtiyacimiz yok`` ifadelerine yer verdi.
Kisisel güvence
Iletisimde kisisel güvence konusuna da deginen MIT yetkilileri, kamu kurumlarinda önemli görevlerde çalisan insanlarin, seffaflik geregi aslinda kendileriyle ilgili çok fazla biyografik bilgileri internet üzerinden paylastiklarini gördüklerini söyledi.
Konuyla ilgili yasanmis bir örnek veren MIT yetkilileri, bir dolandiricinin, bir devlet adaminin biyografisine internet üzerinden ulasarak onun memleketine gittigini, oradaki es, dost, akrabasiyla tanistigini, daha sonra onlarin selamini getirmek bahanesiyle söz konusu devlet adamiyla tanistigini belirtti.
Milletvekillerinin sorularini yanitlayan MIT yetkilileri, istihbari anlamda, teknik araçlarla herhangi bir dinleme yapmadiklarini vurgulayarak, ``Istihbari faaliyet sonucunda devlet sirrinin ifsasi veya casusluga yönelik bir suç süphesi ortaya çiktigi takdirde, suçun sorusturulmasinda cumhuriyet savcisina hemen bilgiyi arz ediyoruz. Savcinin talimati dogrultusunda, `resimleyin`, `takip edin`, `ilgili mahkemeden karar alin`, `dinleyin` gibi savci ne talimat verirse o talimat dogrultusunda kolluk birimine yardimci olunuyor`` bilgisini verdi.
MIT yetkilileri, yalnizca devlet sirrinin ifsasi ve casusluk faaliyetleriyle ilgilendiklerini, bunun disinda özel hayati, kisinin sahsi suçu, sahsi husumeti gibi konularin ilgi alanlarina girmedigini ifade etti.
