ÖRNEK BIR INSAN HZ. IBRAHIM

ÖRNEK BIR INSAN HZ. IBRAHIM

Ayetler Hz. Ibrahim’i kendisinin kurdugu Allah’in evinin yaninda canlandirmaktadir.

Inatçilari itirafa, nankör kâfirleri sükretmeye, Allah’in nimetlerini görmezlikten gelenleri, nimetleri anmaya, ona uyup yollarini bulurlar diye onun çocuklarindan yoldan sapmislari babalarinin hayat çizgisine uymaya zorlamak için Hz. Ibrahim’i; yakaris havasi egemen olan insana ürperti veren, Allah’i anma ve sükür sesleri yükselen bir sahnede canlandirmaktadir…

Ve Ibrahim duasina basliyor: ‘ Hani Ibrahim dedi ki; ‘ Ey Rabbim, bu beldeyi güvenli kil, beni ve çocuklarimi putlara tapmaktan uzak tut.’ Ibrahim-35

Ayetlerin akisi bu nimeti su anda bu beldede ikamet edenleri uyarmak için dile getirmektedir. Çünkü onlar bu nimetten yararlandiklari halde sükretmiyorlar.

Oysa yüce Allah ‘hani Ibrahim dedi ki ; ‘Ey Rabbim, bu beldeyi güvenli kil atalari Ibrahim’in duasini kabul etmis ve bu sehri güvenli kilmisti. Ama onlar Ibrahim’in yolundan baskasina uydular, nimeti inkâr ettiler. Allah’a es kostular, Allah’in yoluna engel oldular.

Bu sehrin güvenli kilinmasina iliskin duanin ardindan atalari Ibrahim su duayi etmektedir: ‘ Beni ve çocuklarimi putlara tapmaktan uzak tut.’ Hz. Ibrahim, hem kendisini hem de çocuklarini putlara kulluk yapmaktan uzak tutmasi için Allah’a yalvarmaktadir. Ondan yardim istemekte, kendisine dogru yolu göstermesini istemektedir.

Hiç kuskusuz kalbin, sirk ve cahilligin karanliklarindan iman ve tevhidin aydinligina çikmasi bir nimettir. Batakliktan, saskinliktan, sapiklik ve basibosluktan bilgiye, güvenlige, istikrar ve huzura kavusmasi bir nimettir… Insanin onurunu kaybetmek suretiyle degisik rabblere boyun egmekten, onurlu ve saygin bir sekilde kullarin Rabbine boyun egme derecesine yükselmesi bir nimettir…

‘Ey Rabbim, o putlar çogu insani yoldan çikardi. Bundan böyle kim bana uyarsa bendendir., kim bana karsi çikarsa, hiç kuskusuz sen bagislayicisin,merhametlisin.’ Ibrahim-36

Sonra duaya devam ediyor… Benim yolumu izleyen, ondan ayrilmayan bendendir. Bana baglanmis en büyük bag etrafindan, inanç bagi etrafinda benimle birlesmistir.

‘bundan böyle kim bana uyarsa bendendir.’Ibrahim-36 Ama onlardan bana karsi gelenin durumunu da sana havale ediyorum.

‘Kim bana karsi çikarsa, hiç kuskusuz sen bagislayicisin, merhametlisin.’ Burada son derece sefkatli, merhametli, yufka yürekli ve yumusak olan Hz. Ibrahim’in karakteri kendini gösteriyor. Soyundan gelip de kendisine karsi çikan ve yolundan ayrilanlarin yok olmasini, hemen azaba ugratilmalarini istemiyor. Hatta azabin sözünü bile etmiyor. Onlarin durumunu yüce Allah’in bagislamasina, merhametine birakiyor.

‘Ey Rabbimiz, ben âlemin bir bölümünü senin dokunulmaz evinin, Kâbe’nin yani basindaki bitkisiz, kiraç bir vadiye yerlestirdim. Ey Rabbimiz bunu namazi kilsinlar diye böyle yaptim. Buna göre insanlardan bir bölümünün gönüllerinde onlara karsi özlem uyandir ve onlara rizik olarak çesitli meyveler bagisla, umulur ki sana sükrederler.’ Ibrahim-37

‘Ey Rabbimiz, sen bizim gizledigimiz ve açiga vurdugumuz her seyi bilirsin.’ Çünkü yerdeki ve gökteki hiçbir sey Allah’tan gizlenmez. Ibrahim-38

Hz. Ibrahim yüce Allah’in daha önce verdigi nimetleri aniyor; kendisine verilen nimeti anan ve buna karsilik sükreden her Salih kul gibi hamd ve sükür sözcükleri dökülüyor dilinden:

‘hayli ilerlemis yasima ragmen, Ismail ile Ishak’i bana evlat olarak bagislayan Allah’a hamdolsun. Hiç süphesiz benim rabbim dualari isitip kabul edendir. Ibrahim-39

Allah’a sükrettikten sonra kendisini sürekli sükreden bir kul kilmasi için Allah’a dua ediyor.

Ibadet etmek suretiyle sükreden bir kul kilmasini istiyor. ‘Ey Rabbim, beni ve soyumdan gelenlerin bir bölümünü namaz kilanlardan eyle. Ey Rabbimiz, duami kabul eyle.’ Ibrahim-40

Iste Ibrahim namaz kilmak için Allah’in yardimini istiyor, bunlarda basarili olmasi için Allah’a dua ediyor. Onlar ise, bundan kaçiniyor, yüz çeviriyorlar. Kendilerine Hz. Ibrahim’i hem kendisine, hem de kendisinden sonra çocuklarina yardim etmesi için yaptigi duayi hatirlatan peygamberi yalanliyorlar.

Hz. Ibrahim, insani ürperten yakarislarla dolu duasini bir istekle bitiriyor. Insana amelinden baska hiçbir seyin fayda vermedigi hesaplasma gününde kendisini, anne-babasini ve tüm müminleri bagislamasini istiyor. Kusurlarini affetmesini diliyor: ‘ Ey Rabbimiz, hesaba durulacagi günde beni, annemi, babami ve tüm müminleri affeyle.’Ibrahim-41

Ve bu uzun sahne de son buluyor. Insani ürperten yakarislarla dolu dua sahnesi… Sayisiz nimetler ve onlara karsilik sükretme sahnesi… Burada peygamberlerin babasi Hz. Ibrahim, Allah’in nimetlerini anan ve onlara karsilik Allah’a sükreden Salih bir kul tipini canlandiriyor. Bu duadan önce kendilerine hitap edilen Allah’in kullari da böyle olmalidirlar.

Burada Hz. Ibrahim’in husu ve yakarmalarla dolu duasinin her bölümünde ‘Rabbimiz’ ya da ‘Rabbim’ sözcügünü tekrarlayisina deginmeden geçemeyecegiz. Çünkü onun sözleri ile yüce Allah’in hem kendisinin, hem de kendisinden sonra çocuklarinin Rabbi oldugunu ifade etmesi özel bir anlam tasimaktadir… Hz. Ibrahim, yüce Allah’i ilahlik sifati ile degil de Rabblik sifati ile aniyor.

Çünkü Allah’in ilahligi, cahiliye toplumlarinda(özellikle Arap Cahiliyesinde) pek fazla tartisma konusu edilmezdi. Sürekli tartisma konusu olan Rablik meselesidir. Dünya hayatinda kime itaat edilecegi, kime boyun egilecegi, yani kime kulluk edilecegi meselesidir.

Bu ayni zamanda Islam ile cahiliye, tevhid ile sirk arasinda bir yol ayrimidir. Buna göre insanlar ya Allah’a boyun egecekler, o zaman Rableri Allah olacaktir, ya da baskasina boyun egecekler, o zaman da Rableri baskasi olacaktir. Tevhid ile sirk, Islam ile cahiliye arasinda pratik hayattaki yollarin ayrilis noktasi burasidir.