Iste TOKI’nin sok eden açiklamasi: “Üzücü olayin yasandigi bölge, ilgili belediyelerce onayli Imar Plani’na göre yerlesime açik imarli konut alani olup, uygulamamiz öncesinde bu alanda yaklasik 2.500 gecekondu bulunmaktaydi. Ilgili belediye ile yapilan protokol neticesinde, hak sahipleriyle uzlasmaya esas görüsmeler gerçeklestirilerek yikimlar tamamlanmistir. Yikimlar sonrasi meri plan kullanimlari korunarak, 1. etapta 960 konut ihalesi Idaremizce gerçeklestirilerek uygulamasi tamamlanmis ve 2010 yilinda hak sahiplerine konut teslimleri gerçeklestirilmistir. Bu baglamda, yapilan konutlarin tamaminda çekme mesafelerine uyularak vaziyet planlari olusturulmus ve konutlarin uygulamalari Samsun Büyüksehir Belediyesi’nin Imar Yönetmeligi ile yürürlükteki plan ve yönetmeliklere uygun olarak yapilmistir.”
3.5 SAAT YAGDI:
Samsun’da 04/07/2012 tarihinde yaklasik 3.5 saat süren saganak yagis sebebi ile sel meydana gelmistir. Konutlarimizin yer aldigi bölgede bulunan derede, daha önce DSI tarafindan dere islahi ve taskin kotlarina göre tahkimat duvarlari yapilmistir.
Bu baglamda, yogun yagis sonucu Yilanlidere’nin debisinde hesaplarin üzerinde akis olusmustur. Ayrica, yerel yönetimler ve Idaremizce yerinde yapilan tespitler sonucu, konutlar bölgesine yaklasik 6 km yukari mesafede bulunan, eski çöp toplama istasyonu yanindaki bentin asiri yagmur nedeniyle tahribat görmesinden dolayi, mevcut derede ilave bir akisin olustugu anlasilmistir.
VAHIM SONUÇLARIN ÖNÜNE GEÇILDI:
Bu akisin etkisi ile sürüklenen toprak, tas, moloz ve agaç parçalari Yilanlidere ile Mert Irmagi’nin birlestigi noktada bulunan köprüyü tikamis ve bir taskin meydana getirmistir. Olusan taskin, mevcut tahkimat duvarlarinin üst kotunu asarak, konutlarimizin bulundugu alani etkilemistir. Ayrica sel afeti, sadece TOKI bölgesini degil, Yilanlidere’nin güzergâhindaki tüm alanlari etkilemistir. Canik Ilçesi Gazi Mahallesi’ndeki alanda, Idaremiz ve ilgili belediye isbirliginde uygulanan kentsel dönüsüm projesi ile mevcut gecekondular yikilmis olup bunun yerine Imar Yönetmeligi’ne, fen ve sanat kurallarina, uygun konutlar insa edilmis olup; olasi daha vahim sonuçlarin önüne geçilmistir”
‘Orasi dere kenari yapmayin’ dedik dinletemedik
Kuzeyyildizi Konutlari projesi gündeme geldiginde hem Istanbul Aydin Üniversitesi, Afet Egitim, Uygulama ve Arastirma Merkezi (AFAM) hem de Insaat Mühendisleri Odasi’nin TOKI’yi raporlarla uyardigi ortaya çikti. Felaketi tahmin eden AFAM, 2011 haziraninda ayinda hazirladigi bir raporla bir an önce önlem alinmasi gerektigini hem Çevre Bakanligi’na hem de Samsun Belediyesi’ne bildirilmis. “Karadeniz Bölgesi Sel, Heyelan Incelemeleri” adli raporda, özellikle Mert Irmagi gibi irmak ve derelerde bir an önce önlem alinmasi gerektigi belirtilerek, bu tür alanlarin yapilasmaya açilmamasi kaydedilmis. TOKI’ye bir diger uyari da Insaat Mühendisleri Odasi’ndan gelmis.
Genel Baskan Taner Yüzgeç, yaptiklari uyariyla ilgili sunlari söyledi: “Insaat Mühendisleri Odasi olarak biz 2008 yilinda Samsun Kent Sempozyumu’nda Mert irmagi, bu bölgedeki yapilasma, buranin tasidigi riskleri ortaya koymus, bir bildirge yayinlamistik. Temel olarak söyledigimiz suydu; Mert irmagi kenarini imara, yapilasmaya açarsaniz, bu nedenle irmagin yatagini daraltirsaniz, ciddi sikintilar yasariz. Aynen bugün oldugu gibi. TOKI’ye kentsel dönüsüm adi altinda öyle yetkiler verildi ki, bir bölgeyi kentsel dönüsüm alani ilan etme, imara açma, uygulamaya geçme, sürece iliskin her türlü yetki... Bu kadar yetki, padisaha bile zor verilir. TOKI Mert irmagina yaklasik 30 metre mesafede bu konutlari yapti. Açikça dere yatagi... Olmayacak bir sey. Bakin sadece biz demiyoruz, Basbakan’in kendi sözü var. Bir süre önce Istanbul’da yasanan afetin ardindan ‘dere yatagina yapi yapilmaz, derenin intikami agir olur’ dedi. Ne oldu? TOKI göz göre göre yapti. Bu ne ilk ne de tek. Biz dogrusu son derece endiseliyiz.” (Gülümhan GÜLTEN /Kenan BUTAKIN)
UZMANLAR TEPKILI
Afet resmen buyur edildi!
Mimarlar Odasi Genel Baskani Eyüp Muhcu: “Mert Irmagi ile derenin kesistigi yerdeki yapilasmaya ait plan karari hatali. Belediye ile birlikte TOKI ortaklasa bu plan kararini aldi. O zaman TOKI’nin Baskani simdi Çevre ve Sehircilik Bakani olan Erdogan Bayraktar’di. Kuzey Yildizi Kentsel Dönüsüm Projesi’nin plan karari verildi. Burasi bir dere yatagidir. Olacak bir is degil. Projenin yapilmasi sirasinda sel ve taskinlara karsi çevrede bilimsel olarak belirlenen uygun noktalara bent, set kurulmasi, çevredeki arazinin bunu önlemeye dönük sekilde yeniden sekillendirilmesi gibi önlemler, tasfiye çalismasi, su basmanlarinin tespiti gibi önlemler alinmadi. Burasi zayif bir zemindir. Bu öngörülmedi, ciddi bir güçlendirme yapilmadi. Afet resmen buyur edildi.”
Erken uyari sistemi yok
Istanbul Aydin Üniversitesi, Afet Egitim, Uygulama ve Arastirma Merkezi (AFAM) Müdürü Yrd. Doç. Dr. Kubilay Kaptan: ‘Sel sularinin hedefi olan Kuzey Yildizi TOKI konutlari Mert Irmagi’nin yataginda kurulmus. Son derece inanilmaz bir ihmal var. TOKI dere yatagina konutlar insa ediyor. Böyle bir bölgede binalarin bodrum katlari oturuma açiliyor. Bölgeye bugün içerisinde metrekareye 40 kilogram yagis düstü. Yagis basladiktan sonra sele dönüsmesi 1 veya bir buçuk saat sürer. Karadeniz bölgesinde hiçbir yerde derelerin tasacagini aktaran erken uyari sistemi de yok. Bu tür erken uyari sistemleri suyun yükseldigini ölçen bilgisayara bagli bir çubuktur. Su tasabilecegi yani sele dönüsebilecegi yükseklige ulastigi anda aninda uyari verir. Bir SMS ile bu uyariyi iletir. Böylece evler bosaltilabilir. Ama bu tür erken uyari sistemleri ne yazik ki bölgede yok.”
Dere yatagina 30 metre uzakta
Insaat Mühendisleri Odasi Samsun Sube Baskani Hüseyin Tüfek: “TOKI konutlarinin bulundugu dere yatagi bölgesinde Mert Irmagi’nin iki kolu birlesiyor. Konutlar da dere yatagina 30 metre gibi çok yakin bir yerde. Konutlarin planini Samsun Büyüksehir Belediyesi, Canikli Belediyesi ve TOKI tarafindan izin verilmis. Diger yandan Lovelet Alisveris merkezi de dere yataginin tam içerisinde. AVM’de son derece büyük hasar var. “
SEHIDIN OGLU SELDEN SON ANDA KURTULDU
Samsun’da 15 gün önce topraga verilen sehit er 21 yasindaki Umut Bulut’un Canik Ilçesi’ndeki evi de sular altinda kaldi, oglu 9 aylik Selçuk Yagiz Bulut dedesi tarafindan evden çikarilarak üst kattaki komsularina sigindi.
Hakkari’nin Yüksekova ilçesindeki Yesiltas Karakolu’na iki hafta önce PKK’li teröristlerin saldirisinda sehit olan 9 askerden piyade er Umut Bulut’un, Canik Ilçesi Cezaevi Mahallesi’nde baba evinde sular altinda kaldi. Giris katta bulunan eve aniden su dolmaya baslayinca 58 yasindaki Mustafa Bulut, sehit oglundan yadigar kalan 9 aylik torununu Selçuk Yagiz’i kucagina alip, esi 55 yasindaki Gülbahar, gelini 20 yasindaki Özlem Bulut ve 2 kiziyla üst kattaki komsularina sigindi. Kiralik olarak yasadiklari ev sular altinda kalan ve esyasi tamamen kullanilmaz hale gelen Mustafa Bulut, oglunun acisini unutmadan sel felaketi yasadiklarini söyledi. Mustafa Bulut, "Esya çöpe gitti, ortada kaldik. Canimizi zor kurtardik. 9 aylik sehidimin oglunu evden son anda çikardik. Hep birlikte üst kat komsulara sigindik. Torunum mamasiz, yataksiz ve bezsiz kaldi" dedi.
Mustafa Bulut, televizyon tamirciligi yaptigi is yerinin de sular altinda kaldigini söyledi.
Sehidin ablasi olan 24 yasindaki Gülay Bulut da kendisinin sel sularinda sürüklendigini dile getirerek, "Son arda beni kurtardilar" diye konustu.
