Yayalastirma mi yoksa rantlastirma projesi mi?

Istanbul Büyüksehir Belediyesi (IBB)’nin “Taksim’i rahatlatacak” dedigi Taksim Yayalastirma Projesi Taksim’i felç etmeye basladi. Taksim’i santiye alanina çeviren projenin ilk etabi olan Tarlabasi ve Harbiye arasinda uzanan cadde boyunca yol araçlara kapatilinca trafik altüst oldu. Peki simdiden sorunlara neden olan  bu proje Taksim için uygun bir proje mi? Taksim Yayalastirma Projesi’yle ilgili merak edilenleri ve Mimarlar Odasi’nin projeye bakisini TMMOB Mimarlar Odasi Istanbul Subesi 2. Baskani mimar Sabri Orcan’la, Taksim’de, projeden etkilenecek alanlari da dolasarak konustuk.

BU NASIL YAYALASTIRMA

Ilk olarak yolun trafige kapandigi Tarlabasi’na gidiyoruz. Projeyle Taksim Meydani’nin araçlardan degil insanlardan arindirilacagina vurgu yapan Orcan, Tarlabasi’nin trafige kapatilmasini ilk adim olarak degerlendirdi. “TMMOB projeye ‘Taksim’i yayasizlastirma projesi’ diyor. Neden? sorumuz üzerine Orcan, “Tünellerin yapilmasinin ardindan Meydan’a gelmek isteyen insanlara bir buçuk metre genisligindeki geçis alanlari kalacak. Bu yüzden gelis gidisler oldukça zor olacak” yanitini verdi. Gezi Parki’nda tekrar yapilmak istenen Topçu Kislasi’nin da insansizlastirma projesinin diger bir ayagi oldugunu söyleyen Orcan, “Bu yüzden meydanda yapilan ortak etkinliklere zor da olsa gelmeyi basarsalar bile buradan çikislari çok daha korkutucu olacak. Bu yüzden meydan, insanlarin Topçu Kislasi’ndaki ticari amaç tasiyan eglenceler disinda buraya gelmesini saglayacak bir cazibe merkezi olmaktan çikiyor” dedi.

‘TRAFIK SORUNU ÇÖZÜLMEYECEK’

Proje, Tarlabasi, Gümüssuyu, Sira Selviler Caddesi ve Mete Caddesi’nden meydana çikan tünel planlamasini içeriyor. Suan yalnizca Tarlabasi ve Harbiye arasindaki tünel projesi onaylandi. IBB Baskani Kadir Topbas, bu dört tünelle trafigin rahatlayacagini söylüyor. Ancak Orcan ayni görüste degil. “Burada yapacaginiz tünel, Taksim trafigine  kalici bir çözüm getirmeyecek. Sadece lokal olarak bir fayda saglayacak. O tünelden sonraki kisim yine tikanacaktir” dedi. Özellikle otobüs terminallerinin trafigi yogunlastirdigini anlatan Orcan, “IBB otobüs terminalini yer altina almak gibi bir plandan bahsediyordu. Düsünebiliyor musunuz Taksim Meydani’nda kocaman bir beton kütle ve onun altindan binlerce metrekarelik kapali alan var. Insanlar egzos gazlarinin içinde bekliyor. Oradaki havalandirmayi bile düsünseniz meydana yükselen hava bacalarindan dolayi meydanin zaten bir özelligi kalmayacaktir” diye konustu.

METRO HESABA KATILMAMIS

Projede meydandaki metro hattinin dikkate alinmadigini da dile getiren Orcan, “Trafigin yer altina alindigi vakit buradaki metro yapisiyla nasil uyum saglayacagini kimse düsünmemis” dedi.

GEZI PARKI’NDAN RANT KISLASINA

Gezi Parki da projeden nasibini alan alanlardan biri. Parkin entegre bir planla Yayalastirma Projesi’ne katilacagini anlatan Orcan, “Topçu Kislasinin yapilmasi demek Gezi Parki’nin ölmesi demektir. Gezi Parki cumhuriyet sonrasinin ilk mimarilerinden. Ancak bu tarihi deger Topçu Kislasiyla yok olacak” yorumunu yapti. Topçu Kislasi Projesinin Mete Caddesi, Meydan ve Cumhuriyet caddesinin bir kismini kapsadigini aktaran Orcan, Gezi Parki’ninda avlu olarak tasarlandigini ifade etti. Ayrica insanlarin soluk almak için geldigi kamuya açik bir yer olduguna vurgu yapan Orcan, “Ancak kislanin girisi çikisi kontrollü olacak. Yani kamuya açik bir alan gibi gözükecek ama kamunun kontrolünde olmayacak. Buranin yesilliginden faydalanmak için ancak burada bir kafenin ya da bir restorantin bahçesinde oturacaksiniz. Kislada bulunan kültür merkezlerinin de kiralik olduguna dikkat çeken Orcan, “Ancak bu yerlerin bir sonraki dönemde ne amaçla kullanilacagina dair bir plan notu yok” elestirisini yapti. Ihya çalismalari toplum belleginde yer alan çalismalari tekrar diriltmedir. Meydani Topçu Kislasi olarak hatirlayan kaç kisi var.

DAR GEÇISLER OLACAK

Orcan’la ikinci adresimiz Sira Selviler Caddesi. Sira Selviler Caddesinde eski CHP binasindan tünelin dalis yapacagini söyleyen Orcan, tünellerden yayalara kalan dar geçisler yüzünden herhangi bir etkinlik yada toplanma sonrasi kazalarin yasanabilecegine dikkat çekti.

GÜMÜSSUYU’NA METRO ENGELI

Gümüssuyu’ndaki tünel Alman Konsoloslugunu biraz geçtikten sonra dalis yapacak ve  Cumhuriyet caddesine baglanan bir tünel geçisi olacak. Orcan, Gümüssuyu’nun metroyla çakisma noktasinda olmasindan dolayi buradaki planlandan vazgeçilmesi ihtimalinin oldugunu belirtti.

‘AKM KAPALI TUTULABILIR’

Uzun süre yikimi veya kapatilmasi gündemde olan AKM, kent hareketlerinin ve sanatçilarin mücadelesi sonucu kurtulmustu. Ancak Orcan, AKM’nin yine tehlikede oldugunu su sözlerle dile getiriyor: “Buradaki yapilasma bitmeden AKM’yi açmaninda bir anlami olmayacak diyecekler. AKM’nin biz daha uzun bir süre Istanbul kentlisiyle bulustugunu göremeyecegiz”.

TOPLUMUN BELLEGINE SALDIRI

Yayalastirma Projesinin hem Taksim’in tarihi dokusuna hem de halkin bellegine saldirdigini vurgulayan Orcan, “Taksim insanlarin mitingler yaptigi, yilbasini kutladigi, randevulastigi bir bulusma noktasi. Proje bu etkinlikleri engellemeye dönük planlanmis” dedi.  Basbakan Erdogan’in, Kizilcahamam’daki konusmasinda da bunu net biçimde ifade ettigini söyleyen Orcan, “Basbakan,  insanlarin sadece tarihi bir aniyi canlandirmak için Taksim Meydanina gelmesini istedigini söyledi. Insanlar bulusma noktalarina direktifle gitmezler burada bulusmayi toplum kendisi seçmistir” diye tepki gösterdi.(Istanbul/EVRENSEL)

‘HUKUKSAL SÜRECI BASLATACAGIZ’

Projenin hukuksuz biçimde onaylatildigina ileri süren Orcan, “IBB, Koruma  Kurulu onay vermedigi halde, ‘Kurul projeyi onayladi’ dedi. Projeye karsi çikan bilim insanlarini sürgün etti. Bu süreçlerden sonra zorlama bir kararla hemen ertesi gün onay karari alindi” dedi. TMMOB Mimarlar Odasi olarak projeyle ilgili hukuksal süreci baslatacaklarini da sözlerine ekleyen Orcan, “Ancak siz hakli çiksaniz da proje yapilmis oluyor. Ondan sonra da ‘Yapilmis binayi mi yikacagiz’ söylemleriyle karsilasiyorsunuz. Bu yüzden bütün istanbullulari, bütün kentini seven insanlari taksime sahip çikmaya çagiriyoruz” diye konustu.

MEYDANA TRAFIK SOKULMAMALI

Orcan Mimarlar Odasi olarak Taksim’de trafik sorununu çözmek için ortaya koyduklari çözüm yollarini söyle maddelerindirdi: -Trafik sorununu çözmek için en basta  buraya trafigi sokmayacaksiniz. -Yan yollardan, geçis yerlerinden faydalanilmali. -Taksim Meydani bir kez transfer merkezi olmamali. -En basta meydandaki otobüs terminali bu sorunu çözümsüzlestiriyor. Bu yüzden burasi sadece durak olmali. -Kentin içine özel araçlarin girmesiyle ilgili rahatliklar ortadan kaldirilmalidir.